13. mars 2012

Rannsókn á háttum nýtingar borgfirskra flæðiengja

Landbúnaðarsafn Íslands hefur gefið út rit um nýtingu flæðiengja í neðanverðum Borgarfirði, þar sem sérstaklega eru skoðaðir verkhættir og vinnubrögð við nýtingu þeirra á 20. öld.

 

Flæðiengjalöndin við Borgarfjörð voru til skamms tíma mikilvægur hluti búrekstrar margra jarða, ekki aðeins þeirra, sem þau lönd áttu heldur einnig annarra sem þar áttu ítök eða leigðu þar slægjur.  

 

Undanfarna öld hafa miklar breytingar orðið á nýtingu engjalandanna, svo sem alkunna er. Þeim fækkar óðum sem muna af eigin reynslu hvernig engjalöndin voru nýtt og notuð, verkhætti, venjur og fleira sem snerti engjabúskapinn, sem og það hvernig nýtingin breyttist með tilkomu nýrra véla og verkfæra.

 

Því var ákveðið að safna heimildum um þessa nýtingu til að forða þeim frá glötun. Haft var samband við fjölda heimildamanna í héraði og fengust greinargóðar lýsingar á ýmsum þáttum nýtingarinnar og þeim breytingum sem á henni urðu með aukinni vélvæðingu, allt þar til engjanytjar lögðust af að mestu.

 

Ljóst er að mikil vinna fylgdi því að fara á engjar og afla heyja fyrir veturinn, en jafnframt var þetta ánægjulegur tími sem heimildamenn áttu góðar minningar um, þrátt fyrir erfiðið og óvissu sem þessu fylgdi.

 

Ritið, sem er 40 bls. að stærð og prýtt mörgum myndum, er unnið í samvinnu Landbúnaðarsafns og Laxveiði- og sögusafnsins Ferjukoti með stuðningi Framleiðnisjóðs landbúnaðarins, Menningarsjóðs Borgarbyggðar og fleiri aðila.

 

Allvíða um land eru aðstæður sem um margt svipar til borgfirsku flæðiengjanna. Vonir höfunda eru m.a. þær að hliðstæðar rannsóknir verði gerðar á þeim stöðum einnig.

 

Höfundar ritsins eru þau Ragnhildur Helga Jónsdóttir, Bjarni Guðmundsson og Þorkell Fjeldsted.  

 

Ritið er fáanlegt hjá Landbúnaðarsafninu á Hvanneyri, s. 844 7740,  og kostar 2.000 kr.